
„Album pocztówek z 2009 r.” to wyjątkowa publikacja, która w niezwykle przystępny i wizualnie atrakcyjny sposób prezentuje zmieniający się obraz Zambrowa na przestrzeni dziesięcioleci. Wydawnictwo powstało z inicjatywy Urzędu Miasta Zambrów i stanowi efekt współpracy dwóch lokalnych pasjonatów historii: Waldemara Skawskiego oraz Zbigniewa Teofila Jacha. Obaj autorzy przez lata gromadzili fotografie, dokumenty i materiały ikonograficzne związane z miastem, tworząc bogaty prywatny zasób, który zyskał swoją pierwszą oficjalną formę właśnie w tej publikacji.
Album zestawia stare fotografie i pocztówki — niektóre sprzed kilkudziesięciu lat — z ich współczesnymi odpowiednikami wykonanymi w roku 2009. Dzięki temu powstaje wyjątkowy dialog między przeszłością a „niedawną teraźniejszością”, która dziś, po kilkunastu latach, również nabrała historycznego charakteru. Na każdej stronie widać zderzenie dwóch epok: surowych, czarno-białych ujęć, często z czasów odbudowy powojennej, oraz barwnych zdjęć miasta na progu XXI wieku — już po wielu modernizacjach, inwestycjach i przemianach społecznych.
Publikacja nie jest jedynie zbiorem porównań fotograficznych. To zarazem świadectwo tożsamości lokalnej i dowód, jak dynamicznie zmieniała się przestrzeń Zambrowa. Stare szkoły, ulice, place, budynki koszarowe, kościoły czy charakterystyczne miejskie punkty — w albumie wszystkie zyskują nowe życie, gdy widzimy je „obok siebie” w dwóch różnych momentach historii.
Dziś, z perspektywy kolejnych lat, album z 2009 roku nabiera jeszcze większej wartości. Tamte „nowe” zdjęcia stały się już elementem przeszłości, a publikacja stała się dokumentem epoki przejściowej — między dawnym Zambrowem, a współczesnym miastem, które nadal się zmienia. Właśnie dlatego ta publikacja jest idealną częścią projektu „Kiedyś… pocztówki”: pokazuje, że historia nie jest zamknięta w jednej warstwie czasu. Każda dekada staje się „kiedyś” szybciej, niż nam się wydaje.
Nominalnie jest to zwykły album pocztówek i fotografii, ale faktycznie — to nieformalna kronika miasta, przygotowana przez ludzi, którzy fotografii i dokumentom potrafili nadać drugie życie. Dzięki nim współcześni mieszkańcy mogą zobaczyć, jak wyglądało ich miasto kilkanaście, kilkadziesiąt, a nawet kilkadziesiąt lat temu. To publikacja, która idealnie łączy archiwum z emocją, dokument z pamięcią, obraz z opowieścią.